Średniowieczne manuskrypty to nie tylko domena mężczyzn. Wiemy, ile przepisały kobiety
24 marca 2025, 17:58Średniowieczne manuskrypty nieodmiennie kojarzą się z mrówczą pracą mnichów w skryptoriach. Wiemy jednak, że ich kopiowaniem zajmowali się nie tylko mnisi, ale i mniszki. Na przykład w 2019 roku opisywaliśmy badania, które dowiodły, że mniszki miały swój udział w tworzeniu luksusowych iluminowanych manuskryptów. Jak duży jednak był to udział? Zbadania tego zagadnienia podjęli się naukowcy z Wydziału Lingwistyki Uniwersytetu w Bergen, a wyniki swojej pracy opisali na łamach Humanities & Social Sciences Communications.
Pięknie śpiewał, ale miał zniekształconą czaszkę
26 lipca 2011, 08:27Kastracja pozwoliła Farinellemu zachować wspaniały głos, skazała go jednak także na deformację czaszki i być może na związane z tym silne migrenowe bóle głowy.
Noworodki mają wyższy poziom biomarkerów alzheimera niż ludzie chorzy
26 czerwca 2025, 12:38Czy coś może łączyć zdrowe noworodki z osobami cierpiącymi na chorobę Alzhemera? Okazuje się, że tak. Jak donosi międzynarodowy zespół naukowy, u jednych i drugich występuje podniesiony poziom biomarkerów odpowiedzialnych za alzheimera. Mowa tutaj o fosforylowanym białku tau, a konkretnie o jego odmianie p-tau217. Jest ono od dawna wykorzystywane w testach diagnostycznych choroby Alzheimera. A noworodki mają go więcej niż cierpiący na alzheimera.
Mózg musi wiedzieć, kto jest dla kogo obiadem
30 sierpnia 2011, 09:54Nasz mózg reaguje na zwierzęta w nadspodziewanie silny sposób – o wiele silniej niż na jakiekolwiek miejsce, osobę lub rzecz. Naukowcy uważają, że powodów jest co najmniej kilka, przede wszystkim chodzi jednak o utrwaloną w toku ewolucji czujność w stosunku do potencjalnych ofiar i drapieżników (Nature Neuroscience).
Zagadka stabilności piwnej piany rozwiązana. To postęp w wielu dziedzinach nauki
1 września 2025, 15:48Piękna stabilna piana to jeden z elementów piwa, którego poszukują miłośnicy tego napoju. Niestety, często spotyka ich zawód. Tworząca się podczas nalewania pianka błyskawicznie znika, zanim zdążymy wziąć pierwszy łyk. Są jednak rodzaje piwa, szczególnie piwa belgijskie, na których pianka jest wyjątkowo stabilna. Naukowcy z Politechniki Federalnej w Zurychu, pracujący pod kierunkiem profesora Jana Vermanta, odkryli właśnie sekret długotrwałego utrzymywania się piany na piwie. Poznanie tej tajemnicy zajęło 7 długich lat badań.
Zmarł Dennis Ritchie, współtwórca C i Uniksa
14 października 2011, 10:32W wieku 70 lat zmarł Dennis Ritchie, twórca języka C i współtwórca systemu Unix. O śmierci naukowca poinformowały Bell Labs, w których Ritchie pracował od lat 60. ubiegłego wieku.
Chemikalia, z którymi na co dzień się stykamy, zaburzają pracę mikrobiomu jelit
1 grudnia 2025, 11:01Jelita ludzi na całym świecie zamieszkuje w sumie około 4500 gatunków bakterii. U pojedynczej osoby jest to od 160 do około 1000 gatunków. Ich obecność jest nam niezbędna do życia i prawidłowego funkcjonowania. Ale nie tylko sama obecność. Jednym z kluczowych elementów jest równowaga pomiędzy poszczególnymi gatunkami. Zachwianie tej równowagi może prowadzić nie tylko do chorób układu trawienia, ale również do otyłości, chorób układu odpornościowego czy chorób psychicznych.
Światło z próżni
17 listopada 2011, 18:50Naukowcy ze szwedzkiego Chalmers University of Technology stworzyli światło z... próżni. W ten sposób udowolnili prawdziwość teoretycznych założeń, które zaistniały w nauce przed 40 laty
Niezwykły masowy grób z pogranicza wikingów i Anglosasów. Wśród ofiar olbrzym po trepanacji
12 lutego 2026, 10:07Studenci i wykładowcy archeologii, który na obrzeżach Cambridge prowadzili treningowe wykopaliska, trafili na masowy grób ofiar bitwy lub egzekucji. Pochodzi on z około IX wieku, gdy Cambridgeshire było płonącym pograniczem między rządzonym przez Anglosasów królestwem Mercji, a podbitym w 870 roku przez wikingów królestwem Anglii Wschodniej. Podbój rozpoczął się w 865 roku, gdy armia Ivara bez Kości – syna Ragnara Lodbroka – złożona w większości z Duńczyków, rozpoczęła trwającą 13 lat inwazję. W historiografii angielskiej najeźdźcy znani są jako Wielka Armia Pogan.
Brak enzymu FAK = mniej blizn
12 grudnia 2011, 11:10Wiadomo już, za pośrednictwem jakiego szlaku molekularnego siła mechaniczna nasila u myszy bliznowacenie. Odkrycie naukowców ze Szkoły Medycznej Uniwersytetu Stanforda może doprowadzić do powstania nowych metod terapii chorób zwłókniających, w tym zwłóknienia płuc, czy o podłożu zapalnym, np. reumatoidalnego zapalenia stawów (Nature Medicine).
